Gangbare kwaliteitsborgingsystemen in de voedingsindustrie

De belangrijkste kenmerken van kwaliteitsborgingsystemen zijn:

het engagement van het management om kwaliteit (inz. Veiligheid) als een prioriteit te beschouwen;
de wil een duidelijke structuur in het bedrijf uit te bouwen;
gebaseerd op het uitwerken van een kwaliteitshandboek;
bet beschrijven van de processen in het bedrijf in procedures en instructies;
bet nemen van maatregelen om factoren die de kwaliteit in het gedrang kunnen brengen minimaliseren of elimineren;
het verzekeren van traceerbaarheid (naspeurbaarheid) van de producten;
het registreren en bijhouden van belangrijke gegevens;
het regelmatig herzien en bijsturen van deze systemen.

In de voedingsindustrie zijn vooral gidsen voor goede hygiëne praktijken, ISO9000, HACCP en BRC ingeburgerd.

Gidsen voor Goede Hygiënische Praktijken (=GMP hygiëne)

De Gidsen voor Goede Hygiënische Praktijken werden opgemaakt in uitvoering van de richtlijn 93/43/EEG inzake levensmiddelenhygiëne. Deze gidsen worden op vrijwillige basis opgesteld, moeten gedetailleerd zijn en bevatten aanbevelingen die de naleving van de verplichte hygiënemaatregelen mogelijk maken.

De gids moet, om bij officiële controles aangewend te kunnen worden, bekrachtigd worden door de bevoegde diensten van de overheid.

Bedrijven die deze gids volgen moeten een kwaliteitshandboek uitwerken. Daarmee kunnen ze aantonen dat de aangewende maatregelen voldoen aan de opgelegde hygiënevoorschriften.

Het beheer van deze Gidsen wordt verzekerd door de beroepsverenigingen van de betrokken sectoren.

ISO9000

ISO normen zijn internationaal erkende normen voor het opzetten van kwaliteitssystemen en worden veel gebruikt in de voedingsindustrie. De ISO9000 normen hebben specifiek betrekking op kwaliteitsbeheer en kwaliteitsborging en er worden binnen de ISO normen geen specifieke producteisen gesteld.

De ISO normen worden beheerd door de International Organisation for Standardisation en worden door geaccrediteerde organismen gecertificeerd.

HACCP

De HACCP-methode (“Hazard Analysis Critical Control Point”) werd tegen het einde van de jaren zestig in de USA ontwikkeld door de NASA, om de risico’s op besmetting van de voeding van astronauten zoveel mogelijk te beperken. Het is een strikte systematische techniek die bedoeld is om elementen van het productieproces, die aan de basis kunnen liggen van besmetting (biologisch, chemisch of fysisch), te identificeren om zo de passende middelen te kunnen aanwenden om de doeltreffende beheersing ervan te waarborgen.

De HACCP-aanpak steunt op 7 actieprincipes:

De gevaren die verbonden zijn aan een productie van voedingswaren identificeren, in alle stadia ervan. De waarschijnlijkheid dat die gevaren zich voordoen (hoe vaak ze voorkomen) evalueren en de preventieve maatregelen bepalen.
De Kritieke punten (Critical Control Points) bepalen met het oog op het uitschakelen van die gevaren
De kritische limieten die in acht moeten genomen worden vaststellen om zich ervan te vergewissen dat de CCP onder controle is.
Een toezichtsysteem uitwerken aan de hand waarvan men zich ervan kan vergewissen dat de CCP onder controle is (testen, observaties, …)
De corrigerende acties vaststellen die moeten worden genomen als uit het toezicht blijkt dat een gegeven CCP niet langer onder controle is.
Procedures voor de controle vaststellen, die aanvullende tests en procedures omvatten om te bevestigen dat het HACCP-systeem doeltreffend functioneert
Een documentair systeem opzetten met betrekking tot alle procedures en registraties die geschikt zijn voor die principes en voor de toepassing ervan.

Het grootste belang van de HACCP-methode ligt in het feit dat zij een duidelijk overzichtelijk werkkader voorstelt volgens een logische volgorde van activiteiten. De HACCP-plannen die eruit voortvloeien, zullen dan de kern vormen waarond en kwaliteitssysteem op maat van de onderneming kan worden ontwikkeld.

BRC: British Retail Consortium

BRC is een inspectieprotocol gebruikt door Britse grootwarenhuizen en omvat eisen waaraan leveranciers moeten voldoen. De BRC vereist dat een kwaliteitssysteem aanwezig is, dat HACCP toegepast wordt en dat de omgeving, product, proces en personeel in dit systeem opgenomen zijn (goede hygiëne praktijk vereisten).

BRC wordt beheerd door het British Retail Consortium.
De overeenkomst met de BRC eisen wordt door een onafhankelijk en erkend keuringsorganisme gecontroleerd. Dit organisme stelt een inspectierapport op en levert een inspectiecertificaat af.



	Situering - Veranderende voedingspatronen De boerderij, het begin van de voedselketen Situering-Oosprong van het voedsel Rol van de landbouw Landbouw en veiligheid Landbouw en kwaliteit van het voedsel Landbouw en milieu Landbouw en technologie De voedingsindustrie Situering - Waarom bewerken we voedsel ? Rol van de voedingsindustrie Voedingsindustrie en veiligheid en kwaliteit Voedingsindustrie en milieu Voedingsindustrie en techniek Enkele kerncijfers in verband met de voedingsindustrie Productie en omzet Investeringen Prijsevolutie en rendabiliteit Tewerkstelling Buitenlandse handel Kerncijfers De distributie Situering Distributie en veiligheid De Consument Situering - voedingspatronen nu De rol van de consument bij de veiligheidsmaatregelen Transport en stockage Rol van transport en stockage Transport, stockage en veiligheid



	Voedselveiligheid Wat verstaan we onder voedselveiligheid? Voedselveiligheid: een gedeelde verantwoordelijkheid Landbouw en voedselveiligheid Landbouw en voedselveiligheid Voedingsindustrie en voedselveiligheid Inleiding Biologische voedselveiligheid Chemische voedselveiligheid Additieven Contaminanten Fysische voedselveiligheid Waarom verwerken we voedsel Verpakking beschermt onze voedingsmiddelen Controle inzake voedselveiligheid Wie controleert wat? Consum Distributie en voedselveiligheid Distributie en voedselveiligheid De rol van de consument bij voedselveiligheid De rol van de consument bij voedselveiligheid



	Inleiding Voeding en gezondheid Bron van energie en voedingsstoffen Voeding als bron van energie en voedingsstoffen Energie Koolhydraten Vetten Eiwitten Water Alcohol Vitamines Mineralen Bioactieve stoffen Voedingsmiddelen op maat Voedingsaanbevelingen 10 tips voor een gezonde levenswijze Sociale en culturele rol van voeding Sociale en culturele rol van voeding Voedingsgewoonten en levensstijl Voedingsgewoonten en levensstijl Voedings- en beschavingsziektes Obesitas Cardiovasculaire aandoeningen Kanker Diabetes Osteoporose Voedsel intolerantie en allergie Voeding en informatie Voeding en informatie Etikettering Voedingsmiddelentabellen Brochures Campagnes - Projecten Onderwijs en opvoeding



	Eet veilig Test uw kennis



	De Belgische overheid Internationale en Europese organisaties Organisaties met expertise over voeding en gezondheid Consumentenverenigingen Promotie - Voorlichting Beroepsverenigingen Informatie over specifieke onderwerpen Voedingswetgeving Biotechnologie en voeding Dioxines BSE Bio Functionele voedingsmiddelen Allergi�n Verpakkingen Voedselveiligheid Nutritie Gezondheid



	Inleiding Kwaliteitsborging in de voedingsindustrie Preventieve beheersing van de risico’s Inleiding Autocontrole in de voedingsindustrie Gangbare kwaliteitsborgingssystemen Case-study autocontrole Traceerbaarheid Inleiding Casestudy traceerbaarheid Controle op de autocontrole Certificatie van kwaliteitssystemen Controle door de overheid Initiatieven van de voedingsindustrie Actieprogramma kwaliteitsborging Opleiding Kwaliteit van A tot Z Kwaliteitsborging doorheen de voedselketen, enkele voorbeelden Integrale Kwaliteitszorg Melk (IKM) Integraal Keten Kwaliteit Beheersysteem (IKKB) in de Belgische akker- en tuinbouwsector.